หมวดหมู่บทความ พบคุณหมอเด็ก คลินิกหมอเด็ก

Search by tag : พบคุณหมอเด็ก, คลินิกหมอเด็ก, ห่วงน้องติดคางทูมจากพี่


ชิคุนกุนยา ไวรัสจากยุงลาย
(0 votes)
011.jpg“เมื่อยุงลายตัวเมียกัดและดูดเลือดผู้ป่วยที่อยู่ในระยะไข้สูง ซึ่งเป็นระยะที่มีไวรัสอยู่ในกระแสเลือด เชื้อไวรัสจะเข้าสู่กระเพาะยุง และเพิ่มจำนวนมากขึ้น แล้วเดินทางเข้าสู่ต่อมน้ำลาย เมื่อยุงที่มีเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาไปกัดคนอื่น ก็จะปล่อยเชื้อไปยังคนที่ถูกกัด” โรคชิคุนกุนยา ครอบครัวทางใต้คงรู้จักกันดี เนื่องจากมีการแพร่ระบาดตั้งแต่เดือนพฤษภาคม คุณแม่หลายท่านได้สอบถามเราถึงวิธีป้องกันโรคนี้ 01.jpgเราจึงได้สอบถามไปยังโรงพยาบาลกรุงเทพ ซึ่งก็ได้รับเกียรติจากคุณหมอวรวุฒิ เจริญศิริ ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคนี้ ซึ่งคุณหมออธิบายว่า  
“โรคนี้สาเหตุก็เกิดจากเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาครับ ซึ่งมีการติดต่อกันได้โดยมียุงลายเป็นพาหะนำโรคที่สำคัญ โดยเมื่อยุงลายตัวเมียกัดและดูดเลือดผู้ป่วยที่อยู่ในระยะไข้สูง ซึ่งเป็นระยะที่มีไวรัสอยู่ในกระแสเลือด เชื้อไวรัสจะเข้าสู่กระเพาะยุง และเพิ่มจำนวนมากขึ้น แล้วเดินทางเข้าสู่ต่อมน้ำลาย เมื่อยุงที่มีเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาไปกัดคนอื่น ก็จะปล่อยเชื้อไปยังคนที่ถูกกัด ทำให้คนนั้นเกิดอาการของโรคได้ ซึ่งระยะฟักตัวของโรคโดยทั่วไปก็จะประมาณ 1 - 12 วัน แต่ที่พบบ่อยก็ประมาณ 2 - 3 วัน  แต่ระยะติดต่อเป็นช่วงระยะเวลาที่ผู้ป่วยไข้สูง ประมาณวันที่ 2 - 4 เนื่องจากเป็นระยะที่มีเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาอยู่ในกระแสเลือดมากที่สุด
...อาการของโรคที่พบ ผู้ป่วยก็จะมีอาการไข้สูงอย่างฉับพลัน มีผื่นแดงขึ้นตามร่างกาย และอาจมีอาการคันร่วมด้วย บางคนก็พบตาแดง แต่ไม่ค่อยพบจุดเลือดออกในตาขาว ซึ่งส่วนใหญ่แล้วในเด็กจะมีอาการไม่รุนแรงเท่าในผู้ใหญ่ โดยในผู้ใหญ่อาการที่เด่นชัดคืออาการปวดข้อ ซึ่งอาจพบข้ออักเสบได้ ส่วนใหญ่จะเป็นที่ข้อเล็กๆ เช่น ข้อมือ ข้อเท้า และมีอาการปวดข้อซึ่งจะพบได้หลายๆ ข้อ เปลี่ยนตำแหน่งไปเรื่อยๆ อาการจะรุนแรงมากจนบางครั้งขยับข้อไม่ได้ แต่อาการจะหายภายใน 1 - 12 สัปดาห์ หรือผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวดข้อเกิดขึ้นได้อีกภายใน 2 - 3 สัปดาห์ต่อมา และบางรายอาการปวดข้อจะอยู่ได้นานเป็นเดือนหรือเป็นปี
...อย่างไรก็ดี ไม่พบผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงถึงช็อก ซึ่งแตกต่างจากโรคไข้เลือดออก การทดสอบทูนิเกต์อาจพบว่าให้ผลบวก และจุดเลือดออกบริเวณผิวหนังได้ครับ”
อาการของโรคชิคุนกุนยามีข้อสังเกตความแตกต่างกับโรคไข้เลือดออกอย่างไร
“โรคชิคุนกุนยา ข้อสังเกตก็คือ ผู้ป่วยจะมีไข้สูงเกิดขึ้นอย่างฉับพลันกว่าในโรคไข้เลือดออกเดงกี่ ซึ่งผู้ป่วยมักจะมาโรงพยาบาลเร็วกว่า ส่วนระยะของไข้สั้นกว่าในโรคไข้เลือดออกเดงกี ผู้ป่วยที่มีระยะไข้สั้นเพียง 2 วัน พบในโรคชิคุนกุนยาได้บ่อยกว่าในโรคไข้เลือดออกเดงกีโดยส่วนใหญ่ไข้ลงใน 4 วัน และถึงแม้จะพบจุดเลือดได้ที่ผิวหนัง และการทดสอบทูนิเกต์ให้ผลบวกได้ แต่ส่วนใหญ่จะพบจำนวนทั้งที่เกิดเองและจากทดสอบน้อยกว่าในโรคไข้เลือดออกเดงกี
..นอกจากนี้ ไม่พบผื่นเลือดออกที่มีลักษณะวงขาวๆในโรคชิคุนกุนยา แต่พบผื่นแบบผื่นแดงนูนราบ และพบอาการตาแดงในโรคชิคุนกุนยาได้บ่อยกว่าในโรคไข้เลือดออกเดงกี รวมทั้งพบอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและปวดข้อในโรคชิคุนกุนยาได้บ่อยกว่าในโรคไข้เลือดออกเดงกี ที่สำคัญ ในโรคชิคุนกุนยา เนื่องจากไข้สูงฉับพลัน จึงพบการชักร่วมกับไข้สูงได้ถึงร้อยละ 10 – 15”
การป้องกันโรคน้ำทำได้อย่างไร และการรักษาปัจจุบันสามารถรักษาโรคนี้ให้หายขาด หรือมีวัคซีนป้องกันหรือไม่ ขอคำแนะนำด้วยค่ะ
“สำหรับการวินิจฉัย แพทย์จะดูจากอาการไข้สูง ผื่น ปวดกล้ามเนื้อ ปวดกระดูกหรือข้อ ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา เลือดออกตามผิวหนัง ตรวจนับเม็ดเลือดพบว่ามีจำนวนเม็ดเลือดขาวต่ำ และเกล็ดเลือดปกติ ซึ่งสามารถแยกจากไข้เดงกีได้ ตรวจพบแอนติบอดี้จำเพาะต่อเชื้อในเลือดจากการตรวจปฏิกิริยาน้ำเหลืองสองครั้งด้วยวิธี Haemagglutination Inhibition (HI) โดยระดับแอนติบอดี้เพิ่มขึ้น 4 เท่า ถ้าตรวจเลือดครั้งเดียว ต้องพบระดับแอนติบอดีมากกว่า 1 : 1,280 หรือตรวจพบภูมิคุ้มกันชนิด IgM โดยวิธี ELISA และตรวจพบเชื้อได้จากเลือด โดยวิธี PCR หรือโดยการแยกเชื้อ
...ส่วนการรักษา ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาที่จำเพาะเจาะจงสำหรับโรคชิคุนกุนยา ส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น ยาลดอาการไข้ ปวดข้อ และการพักผ่อน
...อย่างไรก็ดี การป้องกันโรคชิคุนกุนยาที่ดีที่สุดคือ ป้องกันไม่ให้ถูกยุงลายกัด ไม่ว่าจะเป็นการใช้สารไล่ยุง DEET, icaridin, PMD หรือ IR3535  สวมใส่เสื้อผ้าที่ป้องกันไม่ให้ยุงกัด ยาทากันยุงชนิดที่มีส่วนผสมของไพรีธรอยด์ช่วยป้องกันได้พอสมควร”

การป้องกันโรคชิคุนกุนยา
1. กำจัดลูกน้ำยุงลายทั้งในบ้าน และรอบๆ บ้าน ในสวนทุก 7 วัน
2. สังเกตอาการ หากพบมีไข้สูง ร่วมกับอาการผื่น และมีอาการปวดข้อต่างๆ ซึ่งเป็นอาการเฉพาะของโรคนี้ ขอให้นึกถึงว่าเป็นโรคชิคุนกุนยา และมาพบแพทย์เพื่อตรวจรักษา


นพ.วรวุฒิ เจริญศิริ
อายุรแพทย์

ขอขอบคุณ โรงพยาบาลกรุงเทพ
โทร.1719
Related items

ความเห็น (0)Add Comment
เขียนแสดงความเห็น
 
  smaller | bigger
 

busy
 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >
นิตยสาร M&C แม่และเด็ก เล่มเดือนมิถุนายน - กรกฎาคม 2561 ฉบับที่ 542