|
|
ตรวจมะเร็งเต้านมด้วยเทคนิคแมมโมแกรม |
|
“ดูจากสถิติเราจะพบว่า 1 ใน 9 ของผู้หญิงทุกคนจะป่วยเป็นโรคมะเร็งเต้านมในช่วงชีวิตหนึ่งๆ และการตรวจคัดกรองแมมโมแกรมจะช่วยให้พบมะเร็งในระยะเริ่ม หรือพบการเปลี่ยนแปลงที่จะนำไปสู่มะเร็งก่อนคลำก้อนได้”
เคยแนะนำข้อมูลเรื่องการตรวจมะเร็งเต้านมสำหรับคุณแม่และผู้หญิงทั่วไปหลายครั้ง จนได้ทราบว่ามีวิธีตรวจแมมโมแกรมเพื่อค้นหาความผิดปกติที่เต้านม จึงอยากนำมาเสนอเป็นความรู้ ซึ่งคุณหมอวิวรรณ นิติวรางกูลได้พูดความสำคัญของการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมว่า
“ปัจจุบันมะเร็งเต้านมก้าวขึ้นมาเป็นอันดับ 1 ของมะเร็งที่พบในผู้หญิงไทยแล้ว ดังนั้นหากตรวจพบเร็ว ก็สามารถรักษาได้ รักษาง่าย และรักษาหาย ซึ่งด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและการพัฒนาของเครื่องมือแพทย์ ทำให้แพทย์สามารถตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะแรกค่ะ
...เหตุผลที่ผู้หญิงทุกคนจำเป็นต้องตรวจเมมโมแกรมนั้น อันดับแรกเลยคือ ถ้าดูจากสถิติเราจะพบว่า 1 ใน 9 ของผู้หญิงทุกคนจะป่วยเป็นโรคมะเร็งเต้านมในช่วงชีวิตหนึ่งๆ และการตรวจคัดกรองแมมโมแกรมจะช่วยให้พบมะเร็งในระยะเริ่ม หรือพบการเปลี่ยนแปลงที่จะนำไปสู่มะเร็งก่อนคลำก้อนได้ หรือก่อนมีอาการแสดงอื่นๆ ขณะเดียวกัน หากพบแต่เนิ่นๆ  โอกาสที่จะรักษาได้หายขาดก็จะมีมากขึ้น โดยอาจใช้วิธีรักษาที่มีผลข้างเคียงน้อย เช่น เมื่อยังไม่ลุกลามก็อาจตัดออกได้เฉพาะก้อน ไม่ต้องตัดเต้านมหรือให้ยาเคมีบำบัด
...และสุดท้าย การตรวจคัดกรองด้วยแมมโมแกรมในผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป สามารถลดโอกาสเสียชีวิตจากมะเร็งเต้านมได้ 25 – 30 เปอร์เซ็นต์ทีเดียว”
อายุเท่าไหร่ที่ควรมาตรวจแมมโมแกรม และควรตรวจบ่อยแค่ไหน
“โดยทั่วไปวงการแพทย์ทั่วโลกก็จะแนะนำให้มีการตรวจแมมโมแกรมทุกๆ ปีค่ะ เมื่อผู้หญิงอายุถึงวัยๆ หนึ่ง เช่น American cancer society ได้แนะนำให้ผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป เข้ารับการตรวจแมมโมแกรมประจำทุกๆ ปี ซึ่งการตรวจเมมโมแกรมจะได้ผลดี เมื่อเนื้อเยื่อเต้านมเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงตามวัย ดังนั้นจึงเหมาะกับผู้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไปเท่านั้น โดยผู้หญิงที่อายุ 35 ปีทุกคนควรได้รับการตรวจแมมโมแกรมครั้งแรกไว้เพื่อเป็นจุดอ้างอิง เพราะหากมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในการตรวจครั้งต่อๆ ไป จะเปรียบเทียบได้สะดวกขึ้นโดยรังสีแพทย์ผู้อ่าน และผู้หญิงที่อายุ 40 ปีขึ้นไปทุกคนจำเป็นต้องได้รับการตรวจแมมโมแกรมทุกปี เพื่อคัดกรองการเกิดมะเร็งเต้านม และเริ่มการรักษาอย่างทันการ หากตรวจพบ
...นอกจากนั้น ผู้หญิงที่อายุมากกว่า 70 ปีขึ้นไป หากไม่มีปัญหาสุขภาพที่ทำให้ไม่สะดวกมาตรวจ ก็ควรได้รับการตรวจคัดกรองทุกปีตามปกติค่ะ”
การตรวจแมมโมแกรมเป็นอย่างไร มีวิธีการตรวจอย่างไรบ้าง
การตรวจแมมโมแกรม คือ วิธีการตรวจด้วยรังสีเอ็กซเรย์ที่ออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อค้นหาความผิดปกติที่เต้านม โดยใช้อุปกรณ์ที่ออกแบบเพื่อตรวจเต้านมเท่านั้น สามารถตรวจพบมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะแรกๆ ที่ก้อนมะเร็งยังมีขนาดเล็กเกินกว่าที่คุณแม่หรือแพทย์จะคลำได้ ซึ่งการตรวจแมมโมแกรม เน้นการตรวจสำหรับผู้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป เนื่องจากมีเนื้อเยื่อเต้านมที่เหมาะสมกับการตรวจ ทำให้เห็นภาพได้ชัดเจน และเมื่อผู้หญิงอายุมากขึ้น ก็จะยิ่งมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านมมากขึ้นเรื่อยๆ
...ขั้นตอนการตรวจคร่าวๆ คือ เมื่อมาถึงศูนย์ตรวจ เจ้าหน้าที่จะอธิบายการตรวจแมมโมแกรม และถามคำถามเพิ่มเติมเล็กน้อยเกี่ยวกับสุขภาพ จากนั้นหลังจากที่เปลี่ยนเครื่องแต่งกายและเตรียมพร้อมตรวจแล้ว นักรังสีเทคนิคซึ่งเป็นผู้หญิง ผู้เชี่ยวชาญด้านแมมโมแกรมจะเป็นคนพาไปยังบริเวณการตรวจที่มิดชิดและเป็นส่วนตัว โดยจะช่วยจัดตำแหน่งให้ผู้รับการตรวจไปยืนที่เครื่อง และนำเต้านมวางระหว่างอุปกรณ์ที่มีลักษณะเป็นแผ่นตรวจพื้นผิวเรียบ 2 แผ่น ซึ่งเครื่องจะทำการบีบเต้านมเบาๆ และทำการถ่ายภาพเอ็กซเรย์เต้านมทีละข้าง ผู้รับการตรวจบางท่านจะรู้สึกอึดอัดและปวดเต้านมเล็กน้อย ในช่วงที่เครื่องมีการบีบเพื่อถ่ายภาพให้ชัดเจน แต่ใช้เวลากดเต้านมเพื่อเป็นการตรวจจริงๆ เพียง 2 – 3 วินาที และใช้เวลาตรวจรวมไม่กี่นาที ใช้ปริมาณรังสีน้อยมาก และแทบไม่มีความเสี่ยงอะไรเลยในการตรวจ
...จากนั้นก็จะเป็นการเข้าห้องตรวจอัลตร้าซาวด์ โดยอาจารย์รังสีแพทย์หญิงจะเป็นคนยืนยันการวินิจฉัยและตรวจหารอยโรคที่อาจซุกซ่อนอยู่ โดยผู้ช่วยจะเชิญให้ผู้รับการตรวจนอนบนเตียง เพื่อให้อาจารย์แพทย์ตรวจเต้านมโดยการวางอุปกรณ์การตรวจลงบนเต้านม และให้คำแนะนำพร้อมตอบคำถาม ซึ่งในขั้นตอนนี้จะไม่มีความรู้สึกเจ็บปวดหรือไม่สะดวกแต่อย่างใด
...หลังการตรวจ ผู้รับการตรวจก็จะได้รับผลการตรวจทันที ไม่ต้องรอข้ามวันหรือข้ามสัปดาห์ พร้อมให้นำไปรับการรักษษต่อทันที หากผลตรวจผิดปกติ”
ทราบว่ามีการพัฒนาการตรวจแมมโมแกรมระบบเดิม เป็นระบบดิจิตอล อยากทราบว่าดีกว่าอย่างไร
“โดยทั่วไปการถ่ายภาพเอ็กซเรย์เต้านมนั้นต้องอาศัยฟิล์ม ทำให้มีความล่าช้าในการล้างอัด และทำให้มีขั้นตอนรอคอยเยอะ เช่น ต้องรอดูว่าฟิล์มที่ถ่ายไปใช้ได้หรือไม่ และผู้รับบริการอาจถูกเรียกไปตรวจใหม่ ดังนั้น การตรวจแมมโมแกรมแบดิจิตอลจึงมีข้อดีกว่า ทั้งแพทย์สามารถอ่านผลได้สะดวกกว่า ตรวจพบมะเร็งได้ง่ายกว่า ซึ่งสำคัญมากในการตรวจหามะเร็งในผู้มาตรวจบางคน ที่มีเนื้อเยื่อเต้านมลักษณะเฉพาะที่อาจดูกลมกลืนกับเนื้อร้ายได้ และยังสามารถตรวจพบความเปลี่ยนแปลงได้แต่เนิ่นๆ เนื่องจากสามารถเห็นเงาของการเกาะตัวของแคลเซี่ยมในเต้านมได้ชัดเจน ทำให้ตรวจพบความเปลี่ยนแปลงที่จะนำไปสู่มะเร็งได้เร็วยิ่งขึ้นอีก
...นอกจากนี้ ยังใช้ปริมาณรังสีน้อยกว่า แต่ได้ภาพชัดเจน และสามารถใช้ประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบคอมพิวเตอร์ช่วยตรวจจับมะเร็ง พร้อมทั้งเก็บรักษาไว้ในฐานข้อมูลอิเล็กโทรนิค ทำให้ลดความเสี่ยงของการเสียหายของภาพ ที่สำคัญ ผู้ป่วยยังสามารถนำไปปรึกษาแพทย์ท่านอื่นได้สะดวก”
พญ.วิวรรณ นิติวรางกูร
รังสีแพทย์
ขอขอบคุณ ศูนย์รังสีวินิจฉัย รัชวิภา ดิจิตอลแมมโมแกรม
โทร.02-158-1081, 02-911-1316-18
 |
|
เกาะติดความเคลื่อนไหวการแสดงความเห็นของหัวข้อนี้